


o zdrowiu i chorobie człowieka
(zarówno w sensie indywidualnym, jak i społecznym)”*,




jeśli nie tylko chce znać, ale i rozumieć poglądy współczesne i przewidzieć kierunek ich dalszego rozwoju….to historia medycyny będzie mu narzędziem niezwykle użytecznym
jeśli nie tylko chce znać, ale i rozumieć poglądy współczesne i przewidzieć kierunek ich dalszego rozwoju….to historia medycyny będzie mu narzędziem niezwykle użytecznym,


„Ad menstrua provocanda”. Emmenagogi i inne sposoby na wywołanie menstruacji w wybranych średniowiecznych traktatach medycznych
III Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa. Zielarstwo i ziołolecznictwo. Przeszłość – teraźniejszość
Dziedzictwo medycznego kunsztu
Historical Anatomies on the Web projekt cyfrowy National Library of Medicine (NLM)
- III Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa. Zielarstwo i ziołolecznictwo. Przeszłość – teraźniejszość
- V edycja interdyscyplinarnej konferencji naukowej „Medicina antiqua, mediaevalis et moderna. Historia – filozofia – religia V”. Kielce, 18-19 listopada 2025 r.
- Medicina antiqua, mediaevalis et moderna. Historia – filozofia – religia IV. Interdyscyplinarna konferencja naukowa
- Historia medycyny na pograniczu dziedzin. Rozważania na marginesie książki „MEDICINA, antiqua mediaevalis et moderna…
- Ogólnopolska konferencja naukowa. „Muzealnictwo medyczne i farmaceutyczne. Tradycje – problemy – perspektywy”. Bydgoszcz, 29-30.09.2023
- IV Ogólnopolskie seminarium z historii farmacji. „Zielarstwo i ziołolecznictwo. Przeszłość – teraźniejszość”. Bydgoszcz, 27-28.10.2023
„Lekarz jest sługą sztuki [lekarskiej], a pacjent z pomocą lekarza musi walczyć z chorobą”
„W praktyce lekarskiej należy [hołdować] dwóm zasadom: pomagać lub [przynajmniej] nie szkodzić”

Galen
z Pergamonu
II/III wiek po chr.
O moich własnych ksiĘgach
(De libris propriis liber)
(Περὶ τῶν ἰδίων βιβλίων)
„Wielu spośród współczesnych [Galenowi] lekarzy i filozofów nie potrafi poprawnie [ze zrozumieniem] czytać, a jednak często nauczają tej największej i najwspanialszej nauki – spośród wszystkich sztuk – którą jest filozofia lub medycyna. Tego rodzaju zaniedbania [w wykształceniu] miały swój początek wiele lat temu, kiedy byłem jeszcze młodzieńcem, jednak nie osiągnęło [wówczas] jeszcze takiej skrajności jak ma to miejsce w czasach obecnych”.
→ KARCZEWSKI, ŁUKASZ, & KRAJEWSKA, JUDYTA, (2023). GALEN Z PERGAMONU, O MOICH WŁASNYCH KSIĘGACH. VOX PATRUM, 86, 123–162.

Razes
Abū Bakr Muḥammad ibn Zakariyyāʾ ar-Rāzī
(854-925)
„Pisząc tę książkę, modliłem się do Boga, aby kierował i prowadził mnie do prawdy. Smuci mnie [mój] sprzeciw i krytyka Galena, człowieka, z którego morza wiedzy wyciągnąłem wiele. Rzeczywiście, on jest Mistrzem, a ja jestem uczniem. Chociaż ten szacunek i uznanie [dla niego] pozostanie, nie powinienem przestać wątpić [i pisać o tym], co jest błędne w jego teoriach. Wyobrażam sobie i czuję głęboko w moim sercu, że Galen wybrał mnie do realizacji tego zadania, a gdyby żył, pogratulowałby mi tego, co robię. Mówię to, ponieważ celem Galena było poszukiwanie i znajdowanie prawdy oraz wyprowadzenie światła z ciemności. Żałuję, że [już] nie żyje i nie może przeczytać tego, co napisałem*.
* 2. Por. ł. Karczewski, J. Krajewska, “Galen z Pergamonu )”, VOX PATRUM 82(2022)

ZARAZA, CHOROBA I ŚMIERĆ WE WCZESNYM CHRZEŚCIJAŃSTWIE
W polskiej historii nie brak było epidemii; dawniej pojawiały się nawet co kilka lat

„Przysięgam na Apollina, lekarza, na Asklepiosa, Hygieę i Panaceę…”
„Przyjmuję z szacunkiem i wdzięcznością dla moich Mistrzów nadany mi tytuł lekarza i w pełni świadomy związanych z nim obowiązków przyrzekam: obowiązki te sumiennie spełniać; służyć życiu i zdrowiu ludzkiemu…”










W NORWICH
(Norwich State Hospital for the Insane)
ROK OTWARCIA 19O4







(The Essex County Isolation Hospital)
ROK ZAŁOZENIA 1932



